De Hervormde Gemeente Winterswijk ontstond rond het jaar 1600. De voorheen Rooms-katholieke Jacobskerk op de Markt deed vanaf die tijd dienst als hervormd kerkgebouw. Tot het gebouwenbezit van de hervormde gemeente behoorden in de loop van de geschiedenis verschillende pastorieën, een gebouw aan de Markt "Den Angang", een kerkelijk bureau aan de Gasthuisstraat, de "Jeugdkerk" op de Balinkes en een groot aantal boerderijen. De "Vrienden van de Waarheid" stichtten aan de Spoorstraat een kerkgebouw, het "lokaal" of "Hervormde Kapel". Vanuit de diakonie werd een gasthuis gesticht en later het rusthuis Het Wamelink. In de 19e eeuw ontstonden uit de verschillende modaliteiten binnen de hervormde gemeente nieuwe kerkelijke organisaties. Rond 1840 waren dat de Christelijk Afgescheidenen. Zij kerkten in een gebouw op de Zonnebrink. In te tweede helft van de 19e eeuw groepeerden sommigen zich tot de Vergadering van Gelovigen of "Darbisten" en tegen het eind van de 19e eeuw stichtten de "dolerenden" een zelfstandige kerkelijke organisatie, die vrij kort na het ontstaan samenging met de afgescheidenen. Binnen de hervormde gemeente ontstond de vereniging "Vrienden van de Waarheid". Aanvankelijk kerkten de "vrienden" in de Zonnebrinkkerk van de Afgescheidenen, maar later stichtten zij een kapel aan de Spoorstraat. De Hervormde Gemeente Winterswijk fuseerde na een periode van samen op weg met de Gereformeerde Kerk tot de Protestantse Gemeente Winterswijk.
Doetinchem, oktober 2010
H.G. Nijman

De Jacobskerk te Winterswijk, gezien vanaf de oude begraafplaats aan de Singelweg. (Foto R. ten Dolle, Winterswijk)

De zuidzijde van de Jacobskerk te Winterswijk.

Interieur van de Jacobskerk te Winterswijk, met (concert)bezoekers.