Educatie

Het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers vindt het belangrijk om de geschiedenis en cultuur van de eigen streek uit te dragen. Het Erfgoedcentrum onderneemt en organiseert diverse activiteiten op het gebied van educatie. Dit betreft zowel aanbod voor scholen als aanbod voor volwassenen. Er is een keuze tussen educatiemateriaal op het gebied van erfgoed en op het gebied van streektaal. Daarnaast ontvangen we graag leerlingen van basisscholen en het voortgezet onderwijs uit de regio’s Achterhoek en Liemers in ’t Brewinc in Doetinchem. Heeft u interesse in een van onderstaande diensten van het Erfgoedcentrum? Neem dan contact met ons op.

 

Algemeen

 

BREWINC SCENE INVESTIGATION:

De ‘Brewinc Scene Investigation’ is een speurtocht voor leerlingen van de eerste klas van het voortgezet onderwijs. De tocht is in samenwerking met de Bibliotheek West Achterhoek opgezet en voert zowel door de Bibliotheek als door het Erfgoedcentrum. Met het oplossen van een moord als uitgangspunt maakt de leerling kennis met alle aspecten van de Bibliotheek en het Erfgoedcentrum.

 

RONDLEIDINGEN:

In de dozen in de depots liggen de schatten van het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers opgeborgen. Tijdens een rondleiding in een depot kunnen de leerlingen en andere groepen geïnteresseerden diverse (oude) stukken bekijken, eventueel gekoppeld aan een thema.

 

PROFIELWERKSTUK:

Met de informatie van het Erfgoedcentrum Acherhoek en Liemers is het mogelijk om een profielwerkstuk te schrijven. Het is ook mogelijk om daarbij contact te hebben met een van de medewerkers. De afgelopen jaren zijn er al verschillende profielwerkstukken geschreven over het Liemers en Achterhoeks erfgoed en de streektaal.

 

Erfgoed

 

GENEALOGIE VOOR BEGINNERS:

Het Erfgoedcentrum biedt in samenwerking met de Nederlandse Genealogische Vereniging, afdeling Achterhoek en Liemers, een basiscursus Genealogie voor beginners en een cursus Genealogie voor gevorderden aan. De basiscursus leert u wat stamboomonderzoek inhoudt en hoe u met onderzoek kunt beginnen. De vervolgcursus is bestemd voor hen die al hebben kennis gemaakt met het bevolkingsregister, de Burgerlijke Stand en de Doop- Trouw- en Begraafregisters. Behandeld worden onder andere het Kadaster en de Militieregisters. Wilt u meedoen aan een cursus? Of wilt u cursussen op maat, over specifieke onderwerpen of specifieke doelgroepen? U kunt contact opnemen met ons.

 

MAATWERK VOOR SCHOLEN:

Het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers levert maatwerk aan scholen uit de regio op het gebied van erfgoed. Samen met de leerkracht stellen we een bronnenpakket samen of bereiden we een bezoek voor. Hebt u ideeën of wensen? Neem voor meer informatie contact op.

 

EEN SCHAT AAN KENNIS:

Een schat aan kennisis de titel van een door Evelien van Dort geschreven boek waarin de basisscholieren Milou en Nathan een avontuurlijke tocht door de historie van de Achterhoek en Liemers beleven. De verhalen zijn verbonden met de huidige tijd en kleuren de geschiedenis opnieuw in. De rode draad in de verhalen is de drang naar vrijheid van het Nederlandse Volk. Het boek is door het Erfgoedcentrum uitgegeven en vormt de basis voor een bovenbouwles Een schat aan kennis. De in het boek behandelde tijdvakken sluiten aan bij de geschiedeniscanon van het basisonderwijs.

Het boek kan door de leerlingen worden gelezen maar kan ook worden gebruikt bij een geschiedenisles. Het Erfgoedcentrum heeft daartoe een tijdsbalkopdracht ontwikkeld, die op verschillende manieren kan worden ingezet. Deze opdracht sluit aan bij de voorgeschreven kerndoelen voor de basisvorming.
Het werkblad tijdsbalkopdracht, de lege tijdbalk en de instructie bij deze opdracht zijn als pdf te downloaden.

DOWNLOADS:   Instructie    Tijdbalk    Werkblad


Voor het aanvragen van het antwoordmodel voor de docenten alsmede de toelichting bij de tijdsbalkopdracht kunt u 
contact met ons opnemen.

U kunt het gebruik van Een schat aan kennis en de tijdsbalkopdracht ook koppelen aan een bezoek aan een van de in het boek beschreven locaties. Dit zijn bijvoorbeeld de
Aaltense Musea, het grensmuseum te Dinxperlo, het Stedelijk Museum te Zutphen of een bezoek aan 's-Heerenberg. Zie hiervoor de op te vragen toelichting bij de tijdsbalkopdracht. Het is ook mogelijk om de auteur Evelien van Dort als gastspreker in de klas uit te nodigen. Zie hiervoor haar website: www.evelienvandort.nl.

Wilt u het boek voor alle leerlingen van een groep ter beschikking hebben, dan kunt u maximaal 30 exemplaren bij het Erfgoedcentrum te leen vragen. Ook is het mogelijk om exemplaren tegen gereduceerde prijzen aan te schaffen. De kortingen bedragen bij afname van 10 stuks 20%, bij 20 stuks 25% en bij 30 stuks 30%. De prijs van het boek bedraagt € 14,95.

 

Streektaal

Bij het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers is een streektaalconsulent werkzaam. Het werk van de streektaalconsulent is gericht op acceptatie (en verspreiding) van het dialect op basisscholen. Daartoe heeft de consulent lesmateriaal in en over het dialect ontwikkeld.

Jarenlang leefde de gedachte dat het spreken van streektaal slecht zou zijn voor het leren van het Nederlands. Het tegendeel is echter het geval. De taalverwerving van een tweede taal heeft geen negatief effect op het leren van de eerste taal. Het is dus juist interessant om de variatie van de streektaal ook te leren kennen. Je kunt de taal als een soort educatief speelgoed zien. Er zijn daarom een aantal lespakketten ontwikkeld die hieronder nader toegelicht zullen worden.

 

Basisscholen:

 

KÖ’J MI-J VERSTAON? (GROEP 3 EN 4):

Het doel van het project “Kö’j mi-j verstaon?” is de leerlingen kennis te laten maken met de streektaal en culturele achtergrond. Want, wonen in de Achterhoek, in een dorp waar veel gebeurt, betekent een rijke historie. En streektaal hoort bij die rijke historie.

Het prachtige van streektaal is, dat er zo ontzettend veel verschillen zijn. Er kunnen in een straal van 10 kilometer al 5 verschillende dialecten te horen zijn. Ook daar krijgen de leerlingen mee te maken. Neem bijvoorbeeld het woord schoen dat op verschillende manieren kan worden uitgesproken: schoe, schoo, skoo, schoon. De betekenis is hetzelfde, het ligt er alleen maar aan waar je woont. En dat geeft de streektaal veel diepgang.

De leerlingen en leerkrachten ontdekken aan de hand van de eenvoudig te gebruiken leskist op interactieve wijze de Achterhoekse taal. Het niveau is gericht op het passief taalgebruik als onderdeel van het cultureel erfgoed van onze streek. De dvd “Op de fietse met een pekske” kan als inleiding worden gebruikt voor het lespakket. Aan de hand van de dvd is een aantal lessen voorbereid. Deze kunnen klassikaal of in groepjes worden gegeven. De lessen zijn “voorwerpen”, “tellen in het Achterhoeks”, “kleuren” en “jaargetijden”. Heeft u interesse in dit lespakket? Neem dan contact op met het Erfgoedcentrum.

 

BOERENBRULFTE (GROEP 5, 6, 7 EN 8):

Het doel van deze leskist is de kinderen kennis laten maken met Achterhoekse streektaal en –cultuur. Aan de hand van verschillende opdrachten over het huwelijk, erfgoed en het verleden ontdekken de leerlingen hun eigen geschiedenis en die van de Achterhoek. Daarnaast bekijken ze ook hoe trouwen in andere landen in zijn werk gaat. Nederland kent steeds meer culturen en ook in de Achterhoek is het niet meer vanzelfsprekend dat je woont binnen een straal van 20 kilometer van waar je geboren bent. De diversiteit in de regio is de laatste tientallen jaren steeds meer toegenomen. Dit betekent ook dat niet iedereen kennis heeft van de Achterhoekse gewoonten, gebruiken en cultuur terwijl ze in veel gevallen nog heel actueel zijn. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld paasvuren, het naoberschap en het Sarah en Abraham zetten. Door basisschoolkinderen kennis te laten maken met het cultureel erfgoed uit hun omgeving, hopen we dat ze zich bewust worden van de culturele rijkdom om hen heen.

Een foto van een van de uitvoeringen van het project:

 

 

LESMATERIAAL MI-KAARTEN:

Dit lesmateriaal bestaat uit MI-kaarten. MI staat voor Meervoudige Intelligentie. Prof. Howard Gardner heeft deze methode ontwikkeld. Hij ging ervan uit dat een mens niet op één manier intelligent is, maar op acht verschillende manieren. Deze intelligenties heeft de consulent gebruikt voor het lesmateriaal, o.a. taal, samenwerken, natuur en muziek.

Kinderen kunnen zelfstandig met de kaarten aan de slag. Het materiaal is zo gemaakt dat leerkrachten de lessen eventueel zelf kunnen geven. De kaarten kunnen ook los, zonder vorm van project, tussendoor worden gegeven. Het streven van de consulent is om zoveel mogelijk de plaatselijke streektaal te gebruiken. Meer weten? Neem contact met ons op!

 

Alle leeftijden:

 

GELDERSE VERHALEN OP REIS:

Hoe wordt sinterklaas gevierd in Ermelo en hoe in Culemborg en Didam? Wat bedoelt een Veluwnaar met een ‘pakdoek’? Wat is een ‘loets’ in Groesbeek en een ‘frot’ in Puiflijk? Vind het antwoord op al deze vragen in de koffer van ‘Gelderse verhalen op reis’!

Gelderland is rijk aan streektaal. Van alle provincies in het Nederlandse taalgebied is Gelderland wat betreft dialecten misschien wel interessantst. Er worden in onze provincie namelijk drie belangrijke dialecten gesproken: Nedersaksische (noordoostelijk), Hollandse (westelijk) en Nederfrankische (zuidelijke) dialecten. In ‘Gelderse verhalen op reis’ zijn al deze dialecten te beluisteren.

‘Gelderse verhalen op reis is’ een bijzondere tentoonstelling, die bestaat uit een koffer vol met geluidsfragmenten in plaatselijke dialecten. Reis door de provincie en ontdek de verschillen tussen de verschillende plaatsen. Druk op de deurbel en kom als het ware bij de mensen thuis, waar zij je verhalen vertellen over tradities rondom geboorte en sterven en feesten als sinterklaas, kerst, oud en nieuw, Koninginnedag en kermis. Ze beschrijven hoe het er vroeger tijdens deze gelegenheden aan toe ging, wat erbij gegeten en gezongen werd en hoe ze dat beleefden. Dat is vaak heel anders dan tegenwoordig!

Geluidsmateriaal van de verschillende Gelderse dialecten is niet alleen als verzameling, maar ook als doorgeefluik naar de volgende generatie interessant. Bij de koffer is daarom ook een lespakket ontwikkeld die kinderen laat kennismaken met de diverse dialecten, tradities en feesten.

De koffer is al bij verschillende scholen, musea en zorgcentra geweest. Ook u kunt de koffer lenen bij het Erfgoedcentrum. Neem contact met ons op over de beschikbaarheid van de ‘Gelderse verhalen op reis’.

 

Websites

Er zijn diverse websites met filmpjes en beeldmateriaal over de Achterhoek en Liemers. Interessant voor u of uw leerlingen kunnen zijn: