erfgoedcentrum achterhoek liemers

Achterhoekse dorpen op film

Uitzendingen van de TV-serie 'Ons Dorp' van Omroep Gelderland om 17.20 uur

Dinsdag 16 januari Varsseveld 1962 met commentaar van Gerard Bruil
Dinsdag 13 februari Gendringen 1966 met commentaar van Bart Gosseling
Dinsdag 6 maart Steenderen 1968 met commentaar van Martin Nieuwenhuis

(tekstbron Omroep Gelderland)
De nieuwe TV-serie 'Ons Dorp' van Omroep Gelderland neemt de kijker mee terug naar de jaren '50 en '60 van de vorige eeuw. De jaren waarin de Enschedese ondernemer Johan Adolfs met zijn Bolex-camera stad en land afreisde om zijn dorpsfilms op te nemen. Een periode die deels onbezorgdheid en onbevangenheid uitstraalt terwijl er ook aangepakt moest worden. Een tijdperk waarin de dorpen en kleine steden besloten en gelukkige gemeenschappen lijken waar iedereen elkaar kent en groet.

Hoe dichtbij en tegelijkertijd ver weg lijkt het leven van toen. De tijd waarin de bakker, de melkboer en de groenteboer nog gewoon aan de voordeur kwamen, de tijd waarin de telefoon aan een draad uit de muur hing en waarin de woorden Social en Media waarschijnlijk alleen maar vraagtekens zouden oproepen. 

Iedereen een ster!
Adolfs kreeg bij het maken van de eerste film advies van een opdrachtgever: 'Breng zoveel mogelijk mensen in beeld, dan komen ze allemaal naar zichzelf kijken !'. Dat bleek een gouden tip, bij vertoningen liepen de zalen steevast vol. Tussen 1948 en 1970 maakten de cameramannen van Adolfs ruim 1500 dorpsfilms. Altijd volgens hetzelfde stramien: een rondgang door het dorp om veel gezichten voor de camera te krijgen, een bezoek aan de plaatselijke school en de lokale middenstand en altijd, ja altijd werd de film afgesloten met een optocht van de verenigingen uit het dorp. Van Gendringen tot aan Hattem en van Zaltbommel tot Elden. Die verenigingen waren meestal de opdrachtgever en konden hun kas spekken als dorpsgenoten in de winter naar zichzelf en hun buren kwamen kijken. Bijzonder is dat in de film van Varsseveld uit 1962 een jonge Guus Hiddink te zien is tijdens een voetbaltraining gegeven door zijn vader.

Tijdmachine
De films van Adolfs zijn een soort tijdmachine, een venster op een samenleving die niet meer bestaat, waarin het leven overzichtelijk en geordend is. Een reis terug naar de tijd van je ouders en grootouders. Stel je eens voor: je vader in korte broek, of je moeder dat meisje met een strik in het haar ? Het filmen in de zomer geeft de beelden ook een prachtig, dromerig karakter; in ons dorp is het altijd mooi weer ! De optocht van de verenigingen lijkt bijna een soort verre voorloper van het Omroep Gelderland-programma 'Zomer in Gelderland' waarin ook alle inwoners hun beste beentje voorzetten en eensgezind lijken uit te stralen: “Ik ben trots op mijn dorp”.

Waar is de film van uw dorp?
De cameramensen deden in Gelderland ruim 250 dorpen aan, van die opnames zijn inmiddels zo'n 75 films teruggevonden en gerestaureerd. Omroep Gelderland laat er vanaf januari 12 zien. Mocht u willen weten of er van uw dorp ook een Adolfs-film is gemaakt raadpleeg dan de lijst op onze website: www.gld.nl/ons-dorp-films. Daar staan alle plaatsen op waar in die jaren gefilmd is. En mocht u weet hebben van een film die nog niet is gevonden, meld dat dan alstublieft aan de redactie zodat wellicht ook uw dorp binnenkort op TV te zien is.

Dit zijn de 12 plaatsen die aan bod komen:

Brakel, Dieren, Elden, Gendringen, Gendt, Hattem, Renkum, Rumpt/Gellicum, Steenderen, Varsseveld, Velp/Rozendaal en Zaltbommel.

Iedere dorpsfilm wordt door een kenner van de lokale gemeenschap van deskundig commentaar voorzien.

”Ons dorp” komt tot stand in samenwerking met het Gelders Archief, Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL), Regionaal Archief Rivierenland en de plaatselijke historische genootschappen.

 Vanaf 9 januari iedere dinsdag om 17.20 uur (ieder uur herhaald) te zien bij Omroep Gelderland.
(Terug)kijken en luisteren kan ook online. Via de website van Omroep Gelderland (TV Gelderland: www.gld.nl/tv) en natuurlijk via de gratis Omroep Gelderland app.

 Foto: Still uit de film van Varsseveld uit 1962 waarin een jonge Guus Hiddink te zien is tijdens een voetbaltraining gegeven door zijn vader.