erfgoedcentrum achterhoek liemers

Project 1572

Onderzoek en filmserie door het Erfgoedcentrum

 

Dit jaar wordt landelijk herdacht dat 450 jaar geleden uit de opstand tegen de Spaanse machthebber de geboorte van Nederland is ontstaan. Hiermee wordt bedoeld dat vanaf 1572 het tij keerde en de Spanjaarden steeds verder werden verdreven uit delen van de Nederlanden.

 

Het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL) heeft onderzoek gedaan naar de gebeurtenissen in het jaar 1572. Aan de hand van dit onderzoek is een serie korte films vervaardigd over de gebeurtenissen in de Achterhoek en Liemers in die tijd. In onze streek woedde eveneens een bloedige strijd waarbij gebieden werden leeggeroofd, de bevolking op de vlucht sloeg of werd vermoord. Vanaf mei 1572 vocht Willem van den Bergh in het oosten van het land namens zijn zwager Willem van Oranje tegen de Spaanse troepen. In het najaar van dat jaar werden de Geuzen op hun beurt weer verjaagd door de Spanjaarden, die via de Achterhoek en Liemers trokken om de IJssellinie in te nemen. De regio werd in twee golven verwoest en uitgemolken.

 

In de negen afleveringen bespreekt Frans Miggelbrink met ECAL-medewerkers Natalya Staring en Willem Willemsen de situatie in de streek. De door Indra Hagelstein gemaakte filmpjes zijn bedoeld voor iedereen die een helder inzicht wil krijgen in deze periode van de Tachtigjarige Oorlog.

 

De afleveringen gaan in op de situaties te Aalten, Borculo, Bredevoort, Bronckhorst, Doesburg, Doetinchem, Eibergen, Etten, Groenlo, ’s-Heerenberg, Terborg, Ulft, Neede, Winterswijk en Zeddam. Onderwerpen als de inname van vestingsteden en kastelen, het belang van kanonnen, de plundering van kerken, de oorlogseconomie en het gebruik van verschillende wapens komen aan de orde. Latere afleveringen gaan in op het verdere verloop van de Tachtigjarige Oorlog met de Boerenopstand te Doetinchem in 1580, de tactiek van de verschroeide aarde en het beleg van Groenlo in 1627.

 

Wekelijks zal er een nieuwe aflevering uit de serie gepubliceerd worden op deze pagina

 

De filmpjes hebben als doel om een eenvoudig en kort verhaal te vertellen. In de zomer van 2022 zal er ook een boekje worden uitgegeven door het ECAL waarin u een meer uitgebreid verhaal kunt lezen over het jaar 1572. Zie ook alvast het Jaarboek Achterhoek en Liemers 45 dat in het teken staat van het jaar 1572: Jaarboek Achterhoek en Liemers nr. 45 (achterhoekseboeken.nl)

 

Deze publicatie is mogelijk gemaakt door het Cultuur en Erfgoedpact Achterhoek en betreft de deelnemende gemeenten van dan dit Erfgoedpact; Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doesburg, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk.

 

Voor eventuele vragen kunt u contact opnemen met het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers via info@ecal.nu of via 0314-787078. Of kijk op www.geboortevannederland.nl

 

Aflevering proloog: De aanloop naar 1572

 

In deze aflevering (verschenen op 29-04-2022) worden de oplopende spanningen in de periode vóór 1572 belicht en wordt een beeld geschetst van Willem van den Bergh.

 

 

Aflevering 1: Oplopende spanning in het voorjaar van 1572

 

In deze aflevering (verschenen op 04-05-2022) wordt er gesproken over de Bosgeuzen in de bossen bij Zeddam. Er worden verschillende overvallen gedaan en spionnen worden op pad gestuurd. De Geuzen maken plannen om de regio Achterhoek en Liemers te veroveren onder leiding van Willem van den Bergh, zwager van Willem van Oranje. De Geuzen verzamelen zich bij de Radstaak te Winterswijk.

 

 

Aflevering 2: Mei 1572, de inval van de Geuzen

 

In deze aflevering (verschenen op 13-05-2022) wordt er gesproken over de inval van de Geuzen. Het is mei 1572 de strijd en het lijden van de inwoners begint. De Geuzen trekken vanuit verschillende kanten de regio binnen. Een groep van zevenhonderd Geuzen trekt via Doesburg, Bronckhorst en Steenderen. Andere groepen trekken via Winterswijk, Aalten en Dinxperlo of via Gendringen en Terborg. De Bosgeuzen sluiten zich bij de binnentrekkende groepen aan en de regio wordt overspoeld met strijders. Het veroverde platteland wordt geplunderd en burgers worden vermoord. Veel inwoners slaan op de vlucht.

 

 

 

Aflevering 3: De belegering van Huis Bergh

 

Deze aflevering (verschenen op 18-05-2022) staat in het teken van de belegering van Huis Bergh. De Geuzen belegeren het kasteel enkele dagen, eind mei, terwijl enkelen in Spaanse dienst het kasteel verdedigen. De Spaansgezinde landdrost, Andries van Anderlecht, vraagt het Hof om hulp. Maar komt deze hulp op tijd? 

 

 

Aflevering 4: De strijd om de vestingsteden in juni

 

Deze aflevering (verschenen op 25-05-2022) staat in het teken van de vestingsteden Bredevoort, Doesburg, Doetinchem en Groenlo in de maand juni. De Geuzen hebben inmiddels het platteland in handen en nu is het tijd om de vestingsteden in te nemen. De steden sluiten de poorten en bereiden zich voor. De Geuzen hebben immers geen kanonnen dus de steden durven de strijd wel aan! Hoe zou dit aflopen?