erfgoedcentrum achterhoek liemers

Streektaal/streekcultuur

STREEKTAAL

 

Stimuleringsfonds Nedersaksisch

Het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers focust zich vanaf 2021 extra op het onder de aandacht brengen en houden van streektaal en regionale identiteit. Er is bovendien een subsidiepot van 25.000 euro beschikbaar voor kleine lokale en regionale initiatieven die bijdragen aan het gebruik en behoud van het Nedersaksisch in Gelderland (Achterhoek en noordoost Veluwe). Dus wil je een boek uitbrengen of toneelstuk spelen in streektaal, een muziekvoorstelling of lezing organiseren in het Nedersaksisch of heb je een ander idee op streektaalgebied? Kijk hier of het initiatief in aanmerking komt voor subsidie uit het Stimuleringsfonds Nedersaksisch

 

Het WALD

Vanaf de oprichting van het Staring Instituut wordt er gewerkt aan het WALD (Woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse Dialecten). Het WALD is een systematisch woordenboek.

De WALD-spelling is vastgesteld toen de plannen tot het maken van het Woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse Dialecten (WALD) gerealiseerd konden worden. Het is dus een spelling, die gebruikt wordt in dat Woordenboek. Maar de WALD-spelling is zodanig ontworpen, dat zij ook voor verhalen in het dialect kan worden gebruikt. 

De WALD-woordenboeken zijn doorzoekbaar: Direct zoeken in de woordenboeken Bekijk of download hier naast de uitgangspunten van het WALD.

Zie voor meer informatie WALD woordenboeken.

 

Wiesneus

In het blad Wiesneus kunnen kinderen op speelse wijze kennismaken met de streektaal en leren ze lezen, luisteren en spelen. Het blad bevat verhalen, leedjes, ne zeukplate, strips en nog völle meer, allemaole in het Achterhooks! In Wiesneus wordt de streektaal als een volwaardige taal onder de aandacht gebracht, net als het standaard Nederlands. Dit is belangrijk omdat streektaal tot het culturele erfgoed behoort en de kennismaking ermee goed is voor de algemene taalontwikkeling. Lees hier meer over Wiesneus.

 

Platform Nedersaksisch

Hoe uniek is het dat noordoost Nederland niet alleen zijn eigen Nedersaksische streektalen heeft, maar ook zijn eigen cultuur, geschiedenis, gebruiken en mentaliteit? Daar moeten we zuinig op zijn en er nog meer mensen van laten genieten. Precies daarvoor is Platform Nedersaksisch opgericht: om te inspireren, te motiveren en te verbinden. Lees hier meer over het Platform Nedersaksisch.

 

Oost-Gelders Streektaaldictee

De werkgroep Streektaaldictee heeft als doel jaarlijks een streekdictee te organiseren voor streektaalliefhebbers. Door middel van deze jaarlijkse pennenstrijd wordt getest hoe het staat met de kennis en beheersing van het dialect (de dialecten) van Oost-Gelderland. In het activiteitenoverzicht zal het te lezen zijn als er weer een streektaaldictee wordt georganiseerd. Deze werkgroep heeft een eigen website: www.streektaaldictee.nl

 

Streektaalfestival Plat Gespöld

Jaarlijks organiseert het Erfgoedcentrum samen met de Dialectkring Achterhoek en Liemers en de St. Streektaalvrienden Lochem het streektaalmuziekfestival Plat Gespöld. Tijdens dit festival wordt ook de winnaar bekend gemaakt van de Gelderse Kleiroze: een prijs voor het 'haevigste streektaalliedje'. Zie voor meer informatie facebookpagina van Plat Gespöld.

 

Boezewind

Boezewind is een beweging waar iedereen in de Achterhoek en Liemers die de streektaal een warm hart toedraagt zich bij aan kan sluiten. Doel is het aanjagen, motiveren, bedenken en ondersteunen van acties van organisaties en verenigingen die het behoud en het uitdragen van deze streektaal stimuleren. Daarnaast wil Boezewind bijdragen in het leggen van verbindingen tussen organisaties en personen die zich met de streektaal bezighouden. Zie voor meer informatie de facebookpagina van Boezewind.

 

Dialect en Religie

Sinds 1980 is er een werkgroep Dialect en Religie die werkt aan vertalingen van teksten voor gebruik in kerkdiensten. De werkgroep, bestaande uit kenners van het Achterhoeks dialect en dialectsprekende theologen, heeft zich tot doel gesteld om (kerk)liederen en bijbelgedeelten (uiteindelijk de gehele bijbel) vanuit de grondtekst te vertalen in het achterhoeks. Zie voor meer informatie https://www.dialectenreligie.com.

 

 

STREEKCULTUUR

Het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL) richt zich op de streekcultuur en -historie van de Achterhoek én Liemers. Door middel van het organiseren van en participeren in activiteiten wil het Erfgoedcentrum de regionale identiteit, de eigenheid van de Achterhoek én Liemers helder in beeld te brengen en stimuleren, bij voorkeur in samenwerking met andere betrokken partijen/organisaties.

 

Achterhoek College/Liemers Academie

Onder het mom 'Wat je van de Achterhoek moet weten' en 'Wat je over de Liemers moet weten' organiseert het Erfgoedcentrum het Achterhoek College en de Liemers Academie.

Met een serie van zes colleges biedt het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers een leergang aan voor mensen die in de Achterhoek of Liemers (komen) wonen en werken en inzicht willen krijgen in de Achterhoekse c.q. Liemerse samenleving vanuit historisch, economisch, cultureel en sociologisch perspectief. De colleges worden gegeven door erkende autoriteiten op hun vakgebied.

Neem contact met ons op voor meer informatie.

 

Beste Boek / Week van het Achterhoekse en Liemerse boek

Jaarlijks organiseert het Erfgoedcentrum samen met de Dialectkring Achterhoek en Liemers en de St. Streektaalvrienden Lochem de Verkiezing Beste Boek Achterhoek en Liemers en de daaraan gekoppelde 'Waeke van het Achterhookse en Liemerse book' (waarbij het cadeauboek Flonkergood wordt uitgegeven). Doel van dit evenement en de verkiezing is promotie van verschenen publicaties uit en over de streek (Achterhoek en Liemers) en ook bedoeld als stimulans voor de productie van boeken over de streek. Lees hier meer over de Week van het Achterhoekse en Liemerse Boek in 2021. Neem contact met ons op voor meer informatie.

 

OER

Oer, cultuurhistorisch tijdschrift voor Achterhoek en Liemers, is een kwartaaluitgave van het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, Regionaal Archief Zutphen en Waterschap Rijn en IJssel. Lees hier meer over de laatste uitgave en het aanvragen van een abonnement.

 

Mr. H.J. Steenbergen-Stichting

De Mr. Steenbergen-Stichting is een uitgeverij, gelieerd aan het Erfgoedcentrum. Zij geeft jaarlijks het Jaarboek Achterhoek en Liemers en de Achterhoekse Almanak uit. Daarnaast worden er diverse publicaties uitgegeven met betrekking tot de cultuur-historie van de regio, al dan niet in de streektaal. De Mr. Steenbergen-Stichting verkoopt deze en ook niet zelf uitgegeven streekboeken aan particulieren en boekhandels in de regio. De boeken zijn te koop op de studiezaal van het Erfgoedcentrum, op speciale boekverkoopdagen (zie agenda) en via de website www.achterhoekseboeken.nl.

 

Poparchief Achterhoek en Liemers

Onze regio kent een rijke popgeschiedenis. Maar ook op dialectgebied zijn er de afgelopen tientallen jaren mooie liedjes gemaakt. De afgelopen 13,5 jaar heeft het Poparchief Achterhoek en Liemers (PAL) een digitaal archief opgebouwd, waarin het muzikale verleden van de streek is opgeslagen. De collectie van het Poparchief is te raadplegen bij het Erfgoedcentrum: archief Poparchief.