Tentoonstelling De Achterhoek en migratie | 1580 – 1940
Hebben jouw voorouders een migratieachtergrond? Veel Achterhoekers denken van niet. Verrassend genoeg is dit vaak wel het geval! Naar schatting heeft maar liefst 98% van de Nederlanders buitenlandse voorouders. Ook veel mensen uit de Achterhoek stammen af van migranten.
De uit tien panelen bestaande tentoonstelling 'De Achterhoek en migratie' toont een selectie van de informatie die het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers uit zijn archieven heeft verzameld.
Vier bijzondere verhalen geven een beeld van migratie in de Achterhoek, namelijk over:
Vernieling, verwoesting en ontvolking gedurende de Tachtigjarige Oorlog;
Grensverkeer en oorlogsvluchtelingen;
Terborg en Suriname in de 18e en 19e eeuw;
Amerika, het beloofde land (19e eeuw).
Een overzichtskaart van de gebeurtenissen per streek en een tijdlijn maken de tentoonstelling compleet.
Interesse om de tentoonstelling in jouw buurthuis of verenigingsgebouw te plaatsen? Dat kan! Informeer naar de mogelijkheden via info@ecal.nu. Een combinatie van deze tentoonstelling met eigen onderzoek naar de dorpsgeschiedenis is natuurlijk ook mogelijk!
*Het onderzoek naar de migratiegeschiedenis van de Achterhoek, dat als basis is gebruikt voor de tentoonstelling, kwam tot stand bij het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers als partner van Cultuur en het Erfgoedpact Achterhoek (CEPA). In CEPA zijn de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk samen met de provincie Gelderland verenigd op het gebied van erfgoed en cultuur.
Klik op een van de de onderstaande knoppen om de desbetreffende pagina te bekijken.
Bekijk de vlogs via de onderstaande knop over het project, opgenomen met Frans Miggelbrink. Hier hoor je hoe je zelf kunt starten met stamboomonderzoek in Vlog #4 en welke bronnen er zoal worden gebruikt voor het onderzoek naar migratie in Vlog #3. Bekijk ook Vlog #2 en de specials met Mary Risseeuw over migratie naar Amerika.
Benieuwd naar verhalen van oude en nieuwe migranten in en uit de Achterhoek? Op de website www.nomadsland.nl zijn deze te zien en te beluisteren!
In 1847 vergaat het schip de Phoenix op Lake Michigan. Aan boord zijn veel Winterswijkse migranten. Joske Meerdink maakte er een indrukwekkende podcastserie en documentaire over.
Eigenlijk kwamen de migratiestromen in en uit de Achterhoek pas na 1572 op gang, het jaartal dat bekendstaat als de 'geboorte van Nederland'. Over wat er toen precies gebeurde in deze regio bracht ECAL een boek uit: 1572 in de Achterhoek en Liemers.
Originele stukken bekijken die gebruikt zijn voor het onderzoek naar de stichting van Ulft door soldaten? https://proxy.archieven.nl/26/32848E3272424029976E50BDBE4AB8AB
Wil je zien wat de eerste vermelding van de familie Willemsen in de Achterhoek is? Via de volgende link zie je de registers van de stad ’s-Heerenberg waarin je ziet dat ene Johannes Molitor (molenaar) zich meldt bij het stadsbestuur. Zijn zoon noemt hij Willem. Bekijk het via: https://proxy.archieven.nl/26/1BB014FAEE8B46A5AD622A428D77620F De brieven van zuster Cunera zijn ter inzage op de studiezaal van het ECAL: 1567 Correspondentie van Missiezuster "Cunera" te Manan, Maria Elis... (Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers) (ecal.nu).
Onderzoek doen in de lijsten van opvarenden van de VOC? Ga naar het Nationaal Archief! https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/zoekhulpen/voc-opvarenden-1699-1794
De Achterhoek en migratie, 1580-1949
- Kaart van Christiaan Sgrooten, 1573. Koninklijke Bibliotheek van België, inv. nr. 21569
Vernieling, verwoesting en ontvolking (Tachtigjarige Oorlog)
- Veldslag bij Terborg door Frans Hogenberg, ca. 1584. NL-DtcSARA 0828 inv. nr. 74
https://proxy.archieven.nl/26/9025FB361EAD4CEDACC0F138787C8C3B
- Brief van Maria van Nassau uit 1587, NL-HrbgSHB 0214 inv. nr. 446
https://proxy.archieven.nl/26/C10DA88BE2D8442AB83906CC0FE0D60F
- Brief vanuit het Graafschap Zutphen aan het Hof van Gelre, ca. 1600. NL-DtcSARA 3032 inv. nr. 159. In te zien op de studiezaal van het Erfgoedcentrum.
- Vrijgeleide voor de burgers van Groenlo van Frederik Hendrik, 1627. NL-DtcSARA 0138 inv. nr. 122
https://proxy.archieven.nl/26/479E07DE5F2A409B8622C867CCD0088E
Terborg en Suriname (18e en 19e eeuw)
- Heerenstraat Paramaribo, 1900-1910. Rijksmuseum Amsterdam object NG-2016-50-26
http://hdl.handle.net/10934/RM0001.COLLECT.629056
- Pagina uit de inventaris van plantage Twijfelachtig, 1759. NL-HaNA 1.05.11.14 inv. nr. 206
- Heerenstraat, Paramaribo, 1903-1910. Rijksmuseum Amsterdam, object NG-1994-65-2-2-3
http://hdl.handle.net/10934/RM0001.COLLECT.486748
Amerika, het beloofde land (19e eeuw)
- afbeelding stoomschip, ca 1910. Rijksmuseum Amsterdam, object RP-F-F01141-N
http://hdl.handle.net/10934/RM0001.COLLECT.275032
- Grafiek op basis van onderzoek van Jan Kramer en uitwerking Superposition. Data is afkomstig uit de verslagen van de toestand der provincie Gelderland. Deze verslagen zijn in te zien op de studiezaal van het ECAL, NL-DtcSARA 0937. Verslag van de toestand der provincie Gelderland, 1849-1937
Grensverkeer en oorlogsvluchtelingen (begin 20e eeuw)
- Grens tussen Dinxperlo en Suderwick, 1914-1918. Beeldbank ECAL, NL-DtcSARA 1095-12-313
https://proxy.archieven.nl/26/19B0DE8018C34756920A38F99CAC1411
- Grens tussen Dinxperlo en Suderwick, 1914-1918. Beeldbank ECAL, NL-DtcSARA 0045-3-5-4
https://proxy.archieven.nl/26/A61A1C581F97408CBBD295AAF239E97C
- Bevolkingsregister, 1914-1918. NL-DtcSARA 0262 inv. nr. 145
Ontdek nog veel meer over migratie!
Huifkar met familie onderweg, Karel Frederik Bombled, 1832 – 1902. Rijkstudio Amsterdam object RP-P-OB-27.747
http://hdl.handle.net/10934/RM0001.COLLECT.84950
Kaartzijde
- Kaart van Gerard Mercator, 1590. NL-DtcSARA 0098 inv. nr. 412 https://proxy.archieven.nl/26/C8E1E3A1FA7643668F561319C6AC39E5
- Elisabeth Charlotte van Dohna, 17e eeuw, door Johannes Mijtens. RKD: https://rkd.nl/images/145025
- Kerkenboek Doopsgezinden Winterswijk. In te zien op de studiezaal van het ECAL NL-DtcSARA 0097 inv. nr. 1