Archiefonderzoek met AI: blijf kritisch!
AI gebruiken bij archiefonderzoek en onderzoeksvragen
Kunstmatige intelligentie (AI) wordt steeds vaker gebruikt bij archiefonderzoek. Denk bijvoorbeeld aan het zoeken naar informatie, het uitwerken van een onderzoeksvraag of het schrijven van een e-mail. Dat kan handig zijn, maar de informatie is niet altijd betrouwbaar. Bij het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL) merken we dit ook aan de onderzoeksvragen die we ontvangen. Daarom geven we u graag enkele aandachtspunten mee.
Controleer de informatie
AI kan antwoorden geven die overtuigend klinken, maar feitelijk niet kloppen. Zo kunnen genoemde inventarisnummers, archiefstukken of historische gegevens onjuist zijn of zelfs niet bestaan.
Controleer daarom of de genoemde bronnen daadwerkelijk bestaan en de informatie bevatten die u zoekt. Hebt u via AI een verwijzing naar een archiefstuk gevonden? Kijk dan eerst of het archief en het inventarisnummer in onze archieftoegangen te vinden zijn. Gebruik AI als hulpmiddel, maar niet als vervanging van bronnenonderzoek.
Op onze website vindt u diverse informatiebladen die u kunnen helpen bij uw onderzoek (Hulp » Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers). Deze bladen geven onder meer informatie over stamboomonderzoek, bevolkingsregisters, oud-rechterlijke archieven en geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten.
Stel een korte, duidelijke vraag
We ontvangen steeds vaker e-mails met uitgebreide AI-teksten, onderzoekssuggesties en verwijzingen naar documenten. Het kost onze medewerkers veel tijd om daaruit de precieze vraag te halen en te beoordelen welke informatie klopt. Daardoor kan het beantwoorden langer duren.
U helpt ons door kort en in uw eigen woorden te vertellen wat u wilt weten. Vermeld naar welke persoon, gebeurtenis, periode of locatie u onderzoek doet en wat u al hebt gevonden. Voeg zo mogelijk de gebruikte bron, de naam van het archief en het inventarisnummer toe.
Wat kunt u van het ECAL verwachten?
Onze medewerkers helpen u graag bij het vinden en gebruiken van historische informatie. We maken u wegwijs in de beschikbare archieven en collecties en denken mee over mogelijke vervolgstappen in uw onderzoek.
We kunnen echter niet iedere historische vraag voor u uitzoeken of alle informatie en verwijzingen uit een AI-antwoord controleren. Ook is de informatie die u zoekt niet altijd bij ons aanwezig.
AI kan nuttig zijn om ideeën op te doen, historische begrippen te verduidelijken, zoektermen te bedenken of uw onderzoeksvraag af te bakenen. Blijf de uitkomsten kritisch bekijken. Met een duidelijke vraag en informatie over wat u al hebt onderzocht, kunnen wij u zo goed mogelijk verder helpen.
