erfgoedcentrum achterhoek liemers

Nieuw in onze collectie

Archieven


B. Jolink te Hummelo, 1990-2018

Bennie Jolink, geboren op 6 september 1946 in Hummelo, is vooral bekend als de voorman van de Achterhoekse groep Normaal. Deze groep wordt beschouwd als de grondlegger van de boerenbluesrock.
Het archief en de verzamelingen van Jolink worden in gedeelten overgedragen aan het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers. Bekijk de archieftoegang.


Toonkunstkoor Oost-Achterhoek te Winterswijk, 1866-2018

1866 opgericht onder de naam 'Caecilia'. 1928 gewijzigd in 'Winterswijkse Oratoriumvereniging'.  Vanaf 1879 een afdeling van de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst. Het Winterswijkse koor stelt  in haar statuten uitdrukkelijk dat zij handelt overeenkomstig de statuten van de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst, gevestigd te Amsterdam. Bekijk de archieftoegang.


Familie Luyken op Landfort te Megchelen, 1616-2014

Het archief van het landgoed Landfort te Megchelen onder Gendringen is gevormd door opeenvolgende generaties van de familie Luyken als beheerders en bewoners vanaf 1823. De basis voor het archief vormden de stukken vanaf 1772, die werden overgedragen bij de aankoop van het landgoed in 1822. Dit bestand werd door Johann Albert Luyken en volgende generaties Luyken aangevuld met zowel persoonlijke stukken en bescheiden van familieleden en aanverwanten als met stukken betreffende eigendom en beheer van het goederenbezit in Nederland en Duitsland. De stukken zijn deels in het Nederlands, deels in het Duits en in oud-Duits handschrift geschreven. Bekijk de archieftoegang.

 

Bibliotheek


Voorheen informeerden wij hier vooral over nieuwe archieven in onze collectie, maar wij hebben natuurlijk ook volop nieuwe boeken in onze bibliotheek. Een greep hieruit:

 

Grolse verhalen van Brookhutjens Teet

Theo Brockötter (1932-2017) vertelt in Grols dialect over zijn jeugd, oud-Groenlo, de Tweede Wereldoorlog en diverse markante figuren uit de historie van Groenlo. Hij schrijft bijvoorbeeld over Bommen Berend, Duutse Hanna en Kapelaon Korrel. Maar ook over zijn herinneringen aan de eerste t.v., een zelfgemaakte fiets en het kattenkwaad dat hij uithaalde. Het boek in onze catalogus.

 

Ooy door de eeuwen heen / Herman Teunissen

De werkgroep Bewonersgeschiedenis Ooy / Oud Zevenaar heeft een rijk geïllustreerd boek samengesteld met een uitgebreide bewonersgeschiedenis van het dorp Ooy. Uitgangspunt is de periode rond 1950, maar zowel de periode ervoor als erna komen op luchtige wijze aan de orde. Binnen de Ooyse gemeenschap worden de familielijnen door de jaren heen gevolgd. Ook wordt aandacht besteed aan boerderij- en veldnamen en aan verdwenen kerkpaden. De jaren-vijftig-sfeer wordt treffend weergegeven door enkele Ooyse dichters. Het boek in onze catalogus.

 

WALD - De mens en de weerld C: woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse dialecten

In de serie WALD een uitgave over zaken waar de mens geen invloed op heeft, zoals aspecten van tijd, van ruimte, plaats, afmetingen, van vorm  en van ordening en volgorde. Ook is een register opgenomen om uitgaande van het Standaardnederlands de woorden te vinden die er in de streektaal bij aansluiten. Het boek in onze catalogus.

Dit boek werd verkozen tot Beste Boek Achterhoek en Liemers 2018. Uit het juryrapport:

Sinds 1984 zijn er reeds tien delen verschenen. Te samen met dit deel vormen ze zowel een monument als ook een bewaarplaats voor het dialect van deze beide streken. Het dialect dat enerzijds steeds meer erkenning krijgt en anderzijds steeds meer dreigt te verdwijnen als een levende taal.
Lex Schaars en Henk Lieftink organiseren het WALD-project, maar in de loop der jaren hebben honderden lokale metwarkers materiaal aangeleverd voor de publicaties. Een enorme inspanning en een grootse prestatie gedurende 34 jaar.

Het boek is daarom ook zo fascinerend dat het laat zien, vaak aan de hand van kaartjes en citaten, hoe de uitspraak van dialectwoorden per plaats verschilt, maar ook welk verschil er bestaat tussen het Liemers dialect, met meer Frankische invloed en het Achterhoekse, met meer Saksische invloeden. Zo begint dit deel met de dialectwoorden voor 'er zijn/bestaan'. Dieper de Achterhoek in wordt vooral de stam 'bun' gebruikt:' der bunt, der bun, der bint'. Dat verwijst naar de woorden 'ik ben' en het Duitse 'ich bin'. In de Liemers klinkt het als 'der zun', 'der zunt, der zin en der zien' Dat verwijst naar het woord 'zijn' Het verschil wordt mooi zichtbaar gemaakt door kaartjes. Zo zie je dat Gendringen op de grens ligt. Daar komen beide varianten voor, aldus de lokale medewerkers.

 

Familiebedrijven in de Liemers

Sjoerd Geurts beschrijft in een serie authentieke portretten vijftien familiebedrijven in de Liemers. Met verhalen en anekdotes over voorspoed, tegenslag en emoties, die horen bij het fenomeen familiebedrijf.
De bedrijven die in het boek voorkomen zijn: Visser Duiven, Kinkelder BV, Bakkerij Godschalk, Royal Eijkelkamp, Delba, Ploccos Horeca Groep, Span Meesterschilders, Ariës Natuursteen, Ebbers Wonen, Ter Heerdt kuikens en hennen, JAZO Zevenaar, Volvo Harrie Arendsen, Intratuin Duiven, Zaal Gieling Groessen en Technisch adviesbureau Willems. Het boek in onze catalogus.